Blog

  • Je kan me ook vinden op Facebook, Twitter, Pintrest en LinkedIn

Eerlijk duurt het langst

Date: november 30, 2012 Author: Lonny Categories: Blog, Gratis

iStock_000020302599XSmallAlle kinderen liegen af en toe. Maar omdat kinderen met AD(H)D impulsiever zijn en minder zelfvertrouwen hebben – en geneigd zijn om gemaakte fouten weg te moffelen – nemen zij vaker een loopje met de waarheid. Als ouder maak je je daar zorgen over: door dat liegen en verdraaien zouden ze wel eens vriendjes kwijt kunnen raken, last kunnen krijgen met bijv. leerkrachten of later op hun werk problemen kunnen krijgen.

Hoe reageer je als ouder als je je kind betrapt op een leugen? Wat kan je doen om je kind te helpen beseffen dat de waarheid vertellen belangrijk is?

Als eerste, wees je er van bewust dat de neiging om leugentjes te vertellen van je kind geen slecht persoon maakt of dat geen teken van een slecht karakter is. Het is een gevolg van AD(H)D, bijna als een symptoom. En juist om het belang van de waarheid vertellen te laten zien, heeft je kind wat extra begeleiding nodig. Hieronder lees je wat ideeën die ik bespreek met de ouders in mijn praktijk:

Leg uit wat de keerzijde van liegen is

Sommige kinderen vertellen leugens omdat ze onzeker zijn of verzinnen fantasierijke verhalen om wat populairder te worden. Eén van de kinderen in mijn praktijk, Daan, vertelde de kinderen in zijn klas dat hij bevriend was met een topvoetballer en dat die zou komen kijken als hij ging trainen. Toen zijn moeder hier van hoorde en hem er mee confronteerde, vertelde hij snikkend dat hij het verzonnen had om dat hij dan ‘cooler’ zou zijn.

Een onzeker kind als Daan hiervoor straffen doet waarschijnlijk meer kwaad dan goed. In plaats daarvan kan je met je kind bespreken wat er zou gebeuren als iemand hem zou betrappen op die leugen. Vraag bijvoorbeeld: ‘Wat als je vrienden zouden ontdekken dat je erover gelogen hebt?’. Het nadeel van leugens vertellen – zelfs een relatief goedaardige zoals die van Daan – ligt voor jou, als volwassene, misschien voor de hand. Maar dat leugens eerder voor méér dan minder problemen zorgen is iets waar je je kind bewust van moet maken. Net zoals het besef dat de waarheid de leugen altijd inhaalt.

Leer je kind eerst even te denken voor dat hij/zij doet

In plaats van even de tijd te nemen om een goed (en eerlijk) antwoord te bedenken op moeilijke vragen, hebben impulsieve kinderen de neiging om er maar een antwoord uit te gooien – zelfs als dat antwoord dan een overdrijving of overduidelijk leugen is. Leer je kinderen om in stilte even tot drie te tellen vóórdat ze antwoord geven, en die tijd te gebruiken om met een eerlijk antwoord te komen.

Als je kind iets zegt, waarvan jij wéét dat het geen waar is, blijf dan rustig. Als je boos of, voor de hand liggend, met verbijstering reageert, zal je kind zich alleen maar genoodzaakt voelen om nog wat extra leugentjes te vertellen om dat eerste leugentje recht te breien – en zich uiteindelijk alleen maar meer in de problemen te brengen.

Geef je kind de kans om zijn/haar antwoord opnieuw te bekijken

Zeg: ‘Heb je écht je huiswerk afgemaakt? Ik denk dat je het niet gedaan hebt. Je mag nog een keer opnieuw antwoorden, zonder dat ik iets van het liegen zeg.’ Of dat deze ‘waarheidscheck’ nu meteen gedaan wordt of  een paar uur later, hiermee laat je je kind zien dat je een oneerlijk antwoord kan herzien. Je kind nog een kans geven betekent niet dat hij met alles wegkomt. Bijvoorbeeld: Ook al krijgt je kind geen straf voor het liegen over het huiswerk afmaken, je verplicht hem toch om het af te maken.

Beloon eerlijk zijn

Als een kind liegt om fouten of wangedrag te verdoezelen, kan het verleidelijk zijn om de nadruk op de ‘gevolgen’ te leggen. Maar eerlijk zijn belonen levert veel meer op dan straf geven voor liegen.

Toen een van de ouders in mijn praktijk zijn dochter, Tessa, betrapte op het liegen over iets wat op school gebeurd was, besloot hij iets nieuws uit te proberen: Hij zei tegen Tessa dat, als hij haar ‘betrapte’ op eerlijk zijn, hij haar een tegoedbon zou geven voor avondje naar de bioscoop. Tessa heeft hierdoor geleerd om eerlijker te zijn over haar fouten, het werkte dus prima!

 Wanneer mag je wél liegen?

Volwassenen weten dat je niet altijd eerlijk kan zijn: soms moet je een leugentje vertellen om iemand niet te kwetsen. Maar hoe leg je die leugentjes om bestwil uit aan een kind dat je normaal steeds maar herinnert aan de waarheid vertellen? Dan is deze kleine quiz de truc:

Vraag aan je kind om zich voor te stellen dat hij net een verjaardagscadeautje gekregen heeft wat hij écht stom vind. Vraag dan welke reactie hij waarschijnlijk zou geven aan degene van wie hij het kreeg:

A. ‘Gatver!’
B. ‘Met dit ding ga ik écht nooit spelen.’
C. ‘Dankjewel voor het cadeautje.’

Als je kind voor antwoord C kiest, geef hem dan een complimentje en bespreek waarom dit de juiste keuze was. Als hij voor A of B kiest, leg dan uit waarom de ‘cadeautjes-gever’ gekwetst zou zijn, en leg uit dat een leugentje om bestwil in zulke situaties best mogen.

Deel dit via:

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,